- मेजन पà¥à¤¨ मगर
मगर चलचितà¥à¤°à¤•रà¥à¤®à¥€ संघको आयोजनामा काठमाडौंमा सिनेमा मनà¥à¤¥à¤¨ सकियो । २०५१ सालदेखि हालसमà¥à¤® बनेका मगर चलचितà¥à¤°à¤¹à¤°à¥à¤•ो निरà¥à¤¦à¥‡à¤¶à¤•बिच चिनाजानी पनि बढाउने उदà¥à¤¦à¥‡à¤¶à¥à¤¯à¤²à¥‡ आयोजकले यो कारà¥à¤¯à¤•à¥à¤°à¤® आयोजना गरेकाे थियो । à¤à¤¦à¥Œ २५ गते शनिबारको दिन परिचयातà¥à¤®à¤• कारà¥à¤¯à¤•à¥à¤°à¤® तथा चिनजान बढाउने उदà¥à¤¦à¥‡à¤¶à¥à¤¯à¤•ा साथ मञà¥à¤š à¤à¤• : विचार अनेक नामक à¤à¤• मनà¥à¤¥à¤¨ कारà¥à¤¯à¤•à¥à¤°à¤® आयोजना समà¥à¤ªà¤¨à¥à¤¨ गरà¥à¤¯à¤¾à¥‡ ।
सोही मनà¥à¤¥à¤¨ कारà¥à¤¯à¤•à¥à¤°à¤®à¤®à¤¾ मलाई मगर चलचितà¥à¤° इतिहास : à¤à¤¾à¤µà¥€ कारà¥à¤¯à¤¯à¥‹à¤œà¤¨à¤¾ शिरà¥à¤·à¤•मा रहेर आफà¥à¤¨à¥‹ विचार पà¥à¤°à¤¸à¥à¤¤à¥à¤¤ गरà¥à¤¨à¥‡ अवसर पà¥à¤°à¤¾à¤ªà¥à¤¤ à¤à¤à¤•ो थियो । मगर चलचितà¥à¤°à¤•ो इतिहास तà¥à¤¯à¤¤à¤¿ लामो नà¤à¤ पनि लगà¤à¤— तीन दशकको हाराहारीमा पà¥à¤—à¥à¤¦à¥ˆà¤› । आश लागà¥à¤¦à¤¾ नयाà¤, उरà¥à¤œà¤¾à¤µà¤¾à¤¨ चलचितà¥à¤° निरà¥à¤¦à¥‡à¤¶à¤•को आगमनले मगर चलचितà¥à¤°à¤®à¤¾ केही हà¥à¤¨à¥‡ संकेत त दिà¤à¤•ो छ नै ! हामी मगर चलचितà¥à¤°à¤•रà¥à¤®à¥€à¤²à¤¾à¤ˆ समेत खà¥à¤¸à¥€ थपेको छ ।
पकà¥à¤•ै, सिनेमा समाजको दरà¥à¤ªà¤£ हो । मनोरञà¥à¤œà¤¨à¤•ो माधà¥à¤¯à¤® हो । सिनेमा कालà¥à¤ªà¤¨à¥€à¤• कथा हà¥à¤¨à¥ । तर, अधिकांश सिनेमा समाजकै घटना र पातà¥à¤°à¤¬à¤¾à¤Ÿ टिपिà¤à¤•ा हà¥à¤¨à¥à¤›à¤¨à¥ । चलचितà¥à¤°à¤²à¥‡ संसà¥à¤•ृति हसà¥à¤¤à¤¾à¤¨à¥à¤¤à¤°à¤£, अनà¥à¤µà¥‡à¤·à¤£, à¤à¤¾à¤·à¤¾ पà¥à¤¨à¤ƒà¤‰à¤ªà¤¯à¥‹à¤— र जातीय जागरण-सचेतना लà¥à¤¯à¤¾à¤‰à¤¨à¥‡ दायितà¥à¤¯ पनि सिनोमाकै हो ।
यसरी, समाजका घटना उतारà¥à¤¦à¤¾ साà¤à¤šà¥‹ चितà¥à¤°à¤£ होसॠ। कà¥à¤¨à¥ˆ वरà¥à¤—, कà¥à¤·à¥‡à¤¤à¥à¤° र समà¥à¤¦à¤¾à¤¯à¤²à¤¾à¤ˆ लाञà¥à¤›à¤¿à¤¤ नगरियोसॠà¤à¤¨à¥‡à¤° सचेत हà¥à¤¨à¥ कलाकरà¥à¤®à¥€à¤•ो दायितà¥à¤µ पनि हो । मौलिक कथा र यथारà¥à¤¥ जीवनीसà¤à¤— नजिक रहेर बनाइà¤à¤•ो सिनेमाहरà¥à¤•ो मà¥à¤²à¥à¤¯à¤¾à¤à¤•न समाजमा उचà¥à¤š रहनà¥à¤› । चलचितà¥à¤°à¤•रà¥à¤®à¤®à¤¾ लागेका वà¥à¤¯à¤•à¥à¤¤à¤¿à¤¹à¤°à¥à¤²à¥‡ सिनेमा वà¥à¤¯à¤¾à¤ªà¤¾à¤° à¤à¤ˆà¤•न पनि सिनेमा यथारà¥à¤¥à¤•ो धरातलमा रहेर निरà¥à¤®à¤¾à¤£ गरà¥à¤¨à¥‡ पà¥à¤°à¤¯à¤¾à¤¸ गरà¥à¤¨à¥ परà¥à¤› । यो नै सिनेकरà¥à¤®à¥€à¤•ो समाजपà¥à¤°à¤¤à¤¿à¤•ो दायितà¥à¤µ पनि हो ।
आà¤à¤–ाले हेरà¥à¤›, कानले सà¥à¤¨à¥à¤›, नाकले सà¥à¤à¤˜à¥à¤› । हामीलाई विदà¥à¤¯à¤¾à¤²à¤¯à¤®à¤¾ सानैदेखि पढाà¤à¤•ो विजà¥à¤žà¤¾à¤¨ यही हो । तर, कला साहितà¥à¤¯à¤•ो हकमा यो विजà¥à¤žà¤¾à¤¨ लागू नहà¥à¤¨ सकà¥à¤› । कला, साहितà¥à¤¯ आà¤à¤–ाले हेरिà¤à¤¦à¥ˆà¤¨, मनले हेरिनà¥à¤› । हेरà¥à¤¨à¥‡ माधà¥à¤¯à¤® मातà¥à¤° हà¥à¤¨à¥à¤› आà¤à¤–ा ।
कलाको पारख आà¤à¤–ाले गरà¥à¤¦à¥ˆà¤¨ मनले गरà¥à¤› । आà¤à¤–ा हेरà¥à¤¨à¥‡ साधन मातà¥à¤° हो, साधà¥à¤¯ होइन । कलाको सनà¥à¤¦à¤°à¥à¤à¤®à¤¾ मनको दास मातà¥à¤° हो आà¤à¤–ा । चलचितà¥à¤° कला हो । यो जीवन र जगतको दृशà¥à¤¯à¤¾à¤¤à¥à¤®à¤• पà¥à¤°à¤¸à¥à¤¤à¥à¤¤à¤¿ हो । तà¥à¤¯à¤¸à¥‹ त मानà¥à¤›à¥‡à¤•ो जीवन आफैà¤à¤®à¤¾ à¤à¤‰à¤Ÿà¤¾ चलचितà¥à¤° हो । जीवनरà¥à¤ªà¥€ चलचितà¥à¤° कानले होइन हृदयले सà¥à¤¨à¥à¤› । नाकले होइन à¤à¤¾à¤µà¤¨à¤¾à¤²à¥‡ सà¥à¤˜à¤¿à¤¨à¥à¤› । यसकारण चलचितà¥à¤°à¤²à¥‡ à¤à¤¾à¤µà¤¨à¤¾à¤²à¤¾à¤ˆ उथलपà¥à¤¥à¤² गराउन सकà¥à¤¨à¥à¤ªà¤°à¥à¤› ।
चलचितà¥à¤° हेरà¥à¤¦à¤¾ दरà¥à¤¶à¤•ले तà¥à¤¯à¥‹ चलचितà¥à¤°à¤à¤¿à¤¤à¥à¤° आफूलाई पाओसॠ। मानौं चलचितà¥à¤° हरेक दरà¥à¤¶à¤•को आफà¥à¤¨à¥‹ कथा हो । दरà¥à¤¶à¤•मा यसà¥à¤¤à¥‹ अनà¥à¤à¥‚ति à¤à¤ मातà¥à¤° चलचितà¥à¤°à¤²à¥‡ दरà¥à¤¶à¤•को सहानूà¤à¥‚ति पाउà¤à¤› । चलचितà¥à¤° सफल, असफलको मापन पनि यही नै हो ।
टोली नेताको नाताले यसमा पà¥à¤°à¤®à¥à¤– जिमà¥à¤®à¥‡à¤µà¤¾à¤°à¥€ निरà¥à¤¦à¥‡à¤¶à¤•कै हो ।
संसà¥à¤•ृति हसà¥à¤¤à¤¾à¤¨à¥à¤¤à¤°à¤£, अनà¥à¤µà¥‡à¤·à¤£, à¤à¤¾à¤·à¤¾ पà¥à¤¨à¤ƒà¤‰à¤ªà¤¯à¥‹à¤— र जातीय जागरण-सचेतना लà¥à¤¯à¤¾à¤‰à¤¨à¥‡ दायितà¥à¤¯ पनि सिनोमाकै हो ।
à¤à¤‰à¤Ÿà¤¾ कालखणà¥à¤¡à¤•ो अà¤à¤¿à¤²à¥‡à¤– राखà¥à¤¨à¥‡ माधà¥à¤¯à¤® हो चलचितà¥à¤° । à¤à¤‰à¤Ÿà¤¾ कालखणà¥à¤¡à¤®à¤¾ à¤à¤¾à¤·à¤¾, संसà¥à¤•ार र संसà¥à¤•ृति कसà¥à¤¤à¥‹ थियो à¤à¤¨à¥à¤¨à¥‡ जानकारी चलचितà¥à¤°à¤²à¥‡ दिने गरà¥à¤› । यसले वà¥à¤¯à¤µà¤¸à¤¾à¤¯ गरेर पनि à¤à¤‰à¤Ÿà¤¾ खणà¥à¤¡à¤•ो इतिहास बताई रहेको हà¥à¤¨à¥à¤› । यो बनाउनेहरूको अधà¥à¤¯à¤¯à¤¨ कति छ– तà¥à¤¯à¤¸à¤®à¤¾ à¤à¤° परà¥à¤¨à¥‡ कà¥à¤°à¤¾ पनि हो ।
हामीले चलचितà¥à¤° वà¥à¤¯à¤µà¤¸à¤¾à¤¯ हो à¤à¤¨à¥‡à¤° बनाई रहà¤à¤¦à¤¾ चलचितà¥à¤°à¤²à¥‡ समाजमा पà¥à¤°à¤¤à¥à¤¯à¤•à¥à¤·-अपà¥à¤°à¤¤à¥à¤¯à¤•à¥à¤· पà¥à¤°à¤à¤¾à¤µ पारिरहने हà¥à¤à¤¦à¤¾, चलचितà¥à¤° बनाउने वà¥à¤¯à¤•à¥à¤¤à¤¿à¤¹à¤°à¥‚मा गहन अधà¥à¤¯à¤¯à¤¨à¤•ो आवशà¥à¤¯à¤•ता पनि छ । मैले बनाउने चलचितà¥à¤°à¤²à¥‡ समाजमा कसà¥à¤¤à¥‹ पà¥à¤°à¤à¤¾à¤µ पारà¥à¤› à¤à¤¨à¥à¤¨à¥‡ विशà¥à¤²à¥‡à¤·à¤£ चलचितà¥à¤°à¤•रà¥à¤®à¥€à¤²à¥‡ पहिलेनै गरिसकà¥à¤¨à¥ परà¥à¤› ।
जीविकापारà¥à¤œà¤¨ र आफà¥à¤¨à¥‹ आवशà¥à¤¯à¤•ता पà¥à¤°à¤¾ गरà¥à¤¨à¤•ा लागि आफà¥à¤¨à¥‹ जà¥à¤žà¤¾à¤¨, बà¥à¤¦à¥à¤§à¤¿, विवेक, शिप, कà¥à¤·à¤®à¤¤à¤¾à¤•ो उपयोग गरà¥à¤¦à¥ˆ अनवरत रà¥à¤ªà¤®à¤¾ अवलमà¥à¤¬à¤¨ गरà¥à¤¦à¥ˆ पूरà¥à¤–ाबाट विरासतका रà¥à¤ªà¤®à¤¾ पà¥à¤°à¤¾à¤ªà¥à¤¤ मौलिक, परमà¥à¤ªà¤°à¤¾à¤—त जीवनशैली वा जीवनपदà¥à¤§à¤¤à¤¿ नै संसà¥à¤•ृति हो ।
संसà¥à¤•ृति à¤à¤¿à¤¤à¥à¤° परमà¥à¤ªà¤°à¤¾à¤—त रà¥à¤ªà¤®à¤¾ पà¥à¤°à¤šà¤²à¤¿à¤¤ खानपान, à¤à¥‡à¤·à¤à¥‚षा नाचगान, धरà¥à¤®–करà¥à¤®, हाà¤à¤¸à¤–ेल, जà¥à¤žà¤¾à¤¨, कला, शिप, साहितà¥à¤¯, चाडपरà¥à¤µ, उतà¥à¤¸à¤µ, संसà¥à¤•ार– अनà¥à¤·à¥à¤ ान आदि परमà¥à¤ªà¤°à¤¾à¤—त पà¥à¤°à¤¥à¤¾–पà¥à¤°à¤šà¤²à¤¨à¤¹à¤°à¥ परà¥à¤›à¤¨à¥ । कà¥à¤¨à¥ˆ पनि जाति वरà¥à¤— र समà¥à¤¦à¤¾à¤¯à¤•ो संसà¥à¤•ृतिà¤à¤¿à¤¤à¥à¤° उसको à¤à¤¾à¤·à¤¾, साहितà¥à¤¯, इतिहास, दरà¥à¤¶à¤¨, चिनà¥à¤¤à¤¨, à¤à¥‚गोल, परमà¥à¤ªà¤°à¤¾ जसà¥à¤¤à¤¾ वसà¥à¤¤à¥à¤¹à¤°à¥ परà¥à¤› ।
हामी जà¥à¤¨ साà¤à¤¸à¥à¤•ृतिक धरातलमा बाà¤à¤šà¥‡à¤•ा छौं, तà¥à¤¯à¥‹ अघिलà¥à¤²à¥‹ पà¥à¤¸à¥à¤¤à¤¾à¤¬à¤¾à¤Ÿ हसà¥à¤¤à¤¾à¤¨à¥à¤¤à¤°à¤£ हà¥à¤à¤¦à¥ˆ हामी कहाठआयो । संसà¥à¤•ृति à¤à¤• वà¥à¤¯à¤•à¥à¤¤à¤¿à¤¬à¤¾à¤Ÿ अरà¥à¤•ो वà¥à¤¯à¤•à¥à¤¤à¤¿, à¤à¤• समाजबाट अरà¥à¤•ो समाज तथा à¤à¤• पà¥à¤¸à¥à¤¤à¤¾à¤¬à¤¾à¤Ÿ अरà¥à¤•ो पà¥à¤¸à¥à¤¤à¤¾à¤®à¤¾ हसà¥à¤¤à¤¾à¤¨à¥à¤¤à¤°à¤£ हà¥à¤à¤¦à¥ˆ आउà¤à¤› ।
संसà¥à¤•ृति मानिसको आसà¥à¤¥à¤¾, आशा, à¤à¤°à¥‹à¤¸à¤¾, विशà¥à¤µà¤¾à¤¸ पनि हो । तà¥à¤¯à¤¸à¥ˆà¤²à¥‡ संसà¥à¤•ृतिà¤à¤¿à¤¤à¥à¤° आधà¥à¤¯à¤¾à¤¤à¥à¤®à¤¿à¤• à¤à¤¾à¤µà¤¨à¤¾ र चिनà¥à¤¤à¤¨ विदà¥à¤¯à¤®à¤¾à¤¨ हà¥à¤¨à¥à¤› । संसà¥à¤•ृति à¤à¤‰à¤Ÿà¤¾ वà¥à¤¯à¤¾à¤ªà¤• पà¥à¤°à¤•à¥à¤°à¤¿à¤¯à¤¾ हो । यसà¤à¤¿à¤¤à¥à¤° धरà¥à¤®, दरà¥à¤¶à¤¨, संसà¥à¤•ार, आसà¥à¤¥à¤¾ जसà¥à¤¤à¤¾ आधà¥à¤¯à¤¾à¤¤à¥à¤®à¤¿à¤• जà¥à¤žà¤¾à¤¨ तथा चिनà¥à¤¤à¤¨ समेत रहेको हà¥à¤¨à¥à¤› । मानिस जीविकोपारà¥à¤œà¤¨à¤•ो लागि संसारका विà¤à¤¿à¤¨à¥à¤¨ कà¥à¤·à¥‡à¤¤à¥à¤°à¤®à¤¾ विसà¥à¤¤à¤¾à¤°à¤¿à¤¤ हà¥à¤¨à¥‡ कà¥à¤°à¤®à¤®à¤¾ विà¤à¤¿à¤¨à¥à¤¨ पà¥à¤°à¤•ारका संसà¥à¤•ृतिहरà¥à¤•ो निरà¥à¤®à¤¾à¤£ हà¥à¤¨à¥à¤› । तà¥à¤¯à¤¸à¥ˆà¤²à¥‡ संसà¥à¤•ृति जाति, धरà¥à¤®, à¤à¥‚गोल, देश अनà¥à¤¸à¤¾à¤° फरक फरक खालका हà¥à¤¨à¥à¤›à¤¨à¥ ।
संसà¥à¤•ृति à¤à¤¿à¤¤à¥à¤° à¤à¥Œà¤¤à¤¿à¤• वसà¥à¤¤à¥à¤¹à¤°à¥ (देखà¥à¤¨ र छà¥à¤¨ सकिने) खानपिन, à¤à¥‡à¤·à¤à¥à¤·à¤¾, नाचगान, खेलकà¥à¤¦, वासà¥à¤¤à¥à¤•ला, चितà¥à¤°à¤•ला, मà¥à¤°à¥à¤¤à¥€à¤•ला, बाजागाजा, हातहतियार आदि मानव निरà¥à¤®à¤¿à¤¤ वसà¥à¤¤à¥à¤¹à¤°à¥ तथा अà¤à¥Œà¤¤à¤¿à¤• वसà¥à¤¤à¥ (देखà¥à¤¨ र छà¥à¤¨ नसकिने) à¤à¤¾à¤·à¤¾, साहितà¥à¤¯, धरà¥à¤®, दरà¥à¤¶à¤¨, विचार, आसà¥à¤¥à¤¾, मà¥à¤²à¥à¤¯, मानà¥à¤¯à¤¤à¤¾, शिप, कला, इतिहास, मिथक, गीत, संगीत, मायापà¥à¤°à¥€à¤¤à¤¿, रोदन–कà¥à¤°à¤¨à¥à¤¦à¤¨, जà¥à¤žà¤¾à¤¨, विवेक, रà¥à¤šà¥€, सà¥à¤µà¤à¤¾à¤µ आदि अमूरà¥à¤¤ वसà¥à¤¤à¥à¤¹à¤°à¥ समेत परà¥à¤›à¤¨à¥ । à¤à¥Œà¤¤à¤¿à¤• र अà¤à¥Œà¤¤à¤¿à¤• संसà¥à¤•ृति तीन पà¥à¤°à¤•ारका छनॠ। आसà¥à¤¥à¤¾ à¤à¤µà¤®à¥ अनà¥à¤·à¥à¤ ान मूलक संसà¥à¤•ृति, जीविकोपारà¥à¤œà¤¨ मूलक संसà¥à¤•ृति र मनोरञà¥à¤œà¤¨ मूलक संसà¥à¤•ृति ।
नेपालमा राजà¥à¤¯à¤•ो नीति— बहà¥à¤² निकाय नà¤à¤à¤•ै कारण राजà¥à¤¯à¤•ो चलचितà¥à¤° नीति पनि à¤à¤•ल संसà¥à¤•ृति, à¤à¤•ल à¤à¥‡à¤·à¤à¥à¤·à¤¾, à¤à¤•ल धरà¥à¤®— संरकà¥à¤·à¤£, समà¥à¤µà¤¦à¥à¤°à¥à¤§à¤¨ र पà¥à¤°à¤µà¤°à¥à¤¦à¥à¤§à¤¨ गरà¥à¤¨à¥‡ खालका बनेको थियो । à¤à¤•ल जातिको संसà¥à¤•ार र संसà¥à¤•ृति बाहेक अनà¥à¤¯ जातिको रहनसहन, संसà¥à¤•ार-संसà¥à¤•ृतिमा सिनेमा बनाउन लगà¤à¤— बनà¥à¤¦à¥‡à¤œ सरह थियो ।
जब कि राजà¥à¤¯ à¤à¤•ल कहिलà¥à¤¯à¥ˆ थिà¤à¤¨ । राणा शासन र पà¥à¤°à¤œà¤¾à¤¤à¤¨à¥à¤¤à¥à¤°à¤•ो तà¥à¤¯à¥‹ यà¥à¤—देखि लोकतनà¥à¤¤à¥à¤°à¤•ो यो यà¥à¤—समà¥à¤® पनि यो देशको à¤à¥à¤®à¤¿à¤ªà¥à¤¤à¥à¤° आदिवासी जनजातिले सिनेमा कà¥à¤·à¥‡à¤¤à¥à¤°à¤®à¤¾ अà¤à¥ˆ खासै गौरवानà¥à¤µà¤¿à¤¤ अनà¥à¤à¥à¤¤ गरà¥à¤¨ सकिरहेको अवसà¥à¤¥à¤¾ छैनॠ।
सतà¥à¤¤à¤¾à¤®à¤¾ रहेको शकà¥à¤¤à¤¿ केनà¥à¤¦à¥à¤°à¤•ो à¤à¤¾à¤·à¤¾, à¤à¥‡à¤·à¤à¥à¤·à¤¾ विपरित सिनेमा निरà¥à¤®à¤¾à¤£ गरà¥à¤¨à¥‡ आà¤à¤Ÿ तà¥à¤¯à¥‹ समयमा कसैले गरà¥à¤¨ पनि सकेननà¥-गरेनन पनि । यसà¥à¤¤à¥‹ परिसà¥à¤¥à¤¿à¤¤à¤¿à¤®à¤¾ आदिवासी जनजातिका विषयवसà¥à¤¤à¥à¤®à¤¾ मातृà¤à¤¾à¤·à¥€ चलचितà¥à¤° निरà¥à¤®à¤¾à¤£ गरà¥à¤¨à¥ à¤à¤¨à¥‡à¤•ो राजà¥à¤¯à¤¸à¤¤à¥à¤¤à¤¾ सञà¥à¤šà¤¾à¤²à¤•सà¤à¤— तà¥à¤¯à¥‹ समयमा सोà¤à¥ˆ जोरी खोजà¥à¤¨à¥ पनि थियो ।
पà¥à¤°à¤¤à¥à¤¯à¤•à¥à¤· रà¥à¤ªà¤®à¤¾ सिनेमा निरà¥à¤®à¤¾à¤£ गरà¥à¤¨à¥‡ आà¤à¤Ÿ कसैले गरà¥à¤¨ नचाहनà¥à¤•ो मà¥à¤–à¥à¤¯ कारकततà¥à¤µ पनि यही थियो । यसरà¥à¤¥ आदिवासी जनजातिको विषयमा सिनेमा निरà¥à¤®à¤¾à¤£ धेरै ढिलो सà¥à¤°à¥ हà¥à¤¨à¥à¤•ो मà¥à¤–à¥à¤¯ कारण राजà¥à¤¯à¤•ो तà¥à¤¯à¤¹à¥€ नीति महतà¥à¤µà¤ªà¥‚रà¥à¤£ थियो । राजà¥à¤¯à¤²à¥‡ राजà¥à¤¯à¤•ो सौनà¥à¤¦à¤°à¥à¤¯ चेत साहितà¥à¤¯ र चलचितà¥à¤°à¤®à¤¾ समेत आदिवासी जनजातिको पà¥à¤°à¤¤à¤¿à¤•à¥à¤² वरà¥à¤£à¤¨ गरिदिà¤à¤•ा पनि थिठ।
राजà¥à¤¯à¤¸à¤¤à¥à¤¤à¤¾à¤²à¥‡ à¤à¤•ल à¤à¤¾à¤·à¤¾, à¤à¤•ल संसà¥à¤•ृति अबलमà¥à¤¬à¤¨ गरेकै कारण संसà¥à¤•ृति मनà¥à¤¤à¥à¤°à¤¾à¤²à¤¯ अनà¥à¤¤à¤°à¥à¤—त चलचितà¥à¤° सेनà¥à¤¸à¤° पà¥à¤°à¤•à¥à¤°à¤¿à¤¯à¤¾ पनि आदिवासीका संसà¥à¤•ृति विपरित बनाइà¤à¤•ा थिठ। चलचितà¥à¤° विकास बोरà¥à¤¡à¤®à¤¾ नियà¥à¤•à¥à¤¤à¤¿ हà¥à¤¨à¥‡ वà¥à¤¯à¤•à¥à¤¤à¤¿à¤¹à¤°à¥à¤²à¥‡ समेत विशेष धà¥à¤¯à¤¾à¤¨ दिई काम कारबाहि गरà¥à¤¨à¥à¤ªà¤°à¥à¤¥à¥à¤¯à¤¾à¥‡ ।
राजà¥à¤¯à¤•ो नीति, सौनà¥à¤¦à¤°à¥à¤¯ चेत, बहà¥à¤² à¤à¤¾à¤·à¤¾ र संसà¥à¤•ृतिका सिनेमा निरà¥à¤®à¤¾à¤£ गरà¥à¤¨à¥ à¤à¤¨à¥‡à¤•ो सतà¥à¤¤à¤¾à¤•ो विरà¥à¤¦à¥à¤§ उà¤à¤¿à¤à¤•ो ठहर सहित वà¥à¤¯à¤•à¥à¤¤à¤¿ अडà¥à¤¡à¤¾ अदालत धाउनॠपरà¥à¤¨à¥‡ अवसà¥à¤¥à¤¾ र समà¥à¤à¤¾à¤µà¤¨à¤¾à¤¹à¤°à¥ थिठ। डर, तà¥à¤°à¤¾à¤¸ थियो । सतà¥à¤¤à¤¾à¤•ो विपकà¥à¤·à¤®à¤¾ रहेर लगानी गरà¥à¤¨à¥‡ अवसà¥à¤¥à¤¾ पनि थिà¤à¤¨ ।
मà¥à¤²à¥à¤•को à¤à¤¤à¤¿à¤¹à¤¾à¤¸à¤¿à¤•, धारà¥à¤®à¤¿à¤•, सामाजिक, साà¤à¤¸à¥à¤•ृतिक, पà¥à¤°à¤¾à¤•ृतिक र पà¥à¤°à¤¾à¤¤à¤¾à¤¤à¥à¤µà¥€à¤• कà¥à¤°à¤¾à¤²à¤¾à¤ˆ सजिव रà¥à¤ªà¤®à¤¾ पà¥à¤°à¤¸à¥à¤¤à¥à¤¤ गरि पà¥à¤°à¤¦à¤°à¥à¤¶à¤¨ गरे देशमा परà¥à¤¯à¤Ÿà¤¨ वृदà¥à¤§à¤¿ गरà¥à¤¨à¥‡ सबैà¤à¤¨à¥à¤¦à¤¾ पà¥à¤°à¤à¤¾à¤µà¤¶à¤¾à¤²à¥€ माधà¥à¤¯à¤® रहेको शà¥à¤°à¤µà¥à¤¯à¤¦à¥ƒà¤¶à¥à¤¯ (चलचितà¥à¤°) कà¥à¤·à¥‡à¤¤à¥à¤°à¤•ो विकास र संरकà¥à¤·à¤£à¤•ो लागि पà¥à¤°à¤¯à¤¾à¤¸ à¤à¤‡à¤°à¤¹à¥‡à¤•ो à¤à¤, अठठूलो लगानी र अतà¥à¤¯à¤¾à¤§à¥à¤¨à¤¿à¤• पà¥à¤°à¤µà¤¿à¤§à¤¿à¤®à¤¾ निरà¥à¤®à¤¾à¤£ à¤à¤à¤•ा विदेशी सिनेमाहरॠनेपालमा सरà¥à¤µà¤¶à¥à¤²à¤ हलहरà¥à¤®à¤¾ पà¥à¤°à¤¦à¤°à¥à¤¶à¤¨ हà¥à¤¨à¥‡ à¤à¤à¤•ो कारण नेपाली सिनेमा ती विदेशी सिनेमाको चपेटामा परेको कà¥à¤°à¤¾ सबैलाई थाहा à¤à¤à¤•ै कà¥à¤°à¤¾ हो । यसै सनà¥à¤¦à¤°à¥à¤à¤®à¤¾ विदेशी सिनेमाको सरà¥à¤µà¤¶à¥à¤²à¤ नेपालà¤à¤¿à¤¤à¥à¤° पà¥à¤°à¤¦à¤°à¥à¤¶à¤¨à¤•ो कारण नेपाली सिनेमा र नेपाली सिनेमाको पà¥à¤°à¤¦à¤°à¥à¤¶à¤¨ पà¥à¤°à¤•à¥à¤°à¤¿à¤¯à¤¾, हल मालिकहरà¥à¤•ो पà¥à¤°à¤¦à¤°à¥à¤¶à¤¨ नीतिको कारण आदिवासी जनजाति सिनेमाहरà¥à¤²à¥‡ पà¥à¤°à¤¦à¤°à¥à¤¶à¤¨à¤•ो लागि हल नपाउने र राजà¥à¤¯à¤•ो नीति आदिवासी जनजाति सिनेमापà¥à¤°à¤¤à¤¿ सकारातà¥à¤®à¤• नà¤à¤à¤•ो कारण आदिवासी जनजातिका सिनेमाहरà¥à¤²à¥‡ अवसर नपाà¤à¤•ो कà¥à¤°à¤¾ पनि जगजाहेर नै छ ।
नेपाल विविध धरà¥à¤®, संसà¥à¤•ार, संसà¥à¤•ृति रहेको बहà¥à¤à¤¾à¤·à¥€à¤• देश हो । आफà¥à¤¨à¥‹ देशà¤à¤¿à¤¤à¥à¤° रहेको साà¤à¤¸à¥à¤•ृतिक पकà¥à¤·, परमà¥à¤ªà¤°à¤¾ र देशको गौरवपूरà¥à¤£ कथामा मौलिक नेपाली सिनेमा बनाउनॠà¤à¤¨à¥à¤¦à¤¾ हिनà¥à¤¦à¥€ सिनेमाहरà¥à¤•ो देखासिकी अà¤à¥ˆ पनि उतैको जसà¥à¤¤à¥‹ चलचितà¥à¤°à¤•ो फोटोकपी नेपालमा नेपाली सिनेमा निरà¥à¤®à¤¾à¤£ गरिरहेका छौं ।
यसो गरेमा निरà¥à¤®à¤¾à¤¤à¤¾ र सà¥à¤¥à¤¾à¤¨à¥€à¤¯ आयोजक दà¥à¤µà¥ˆà¤²à¤¾à¤ˆ नाफा नै छ । यसरी निरà¥à¤®à¤¾à¤¤à¤¾à¤²à¥‡ लगानी उठाउन समà¥à¤à¤µ à¤à¤¯à¥‹ à¤à¤¨à¥‡ अरà¥à¤•ो सिनेमा निरà¥à¤®à¤¾à¤£ पà¥à¤°à¤•à¥à¤°à¤¿à¤¯à¤¾à¤®à¤¾ ऊ लागà¥à¤¨à¥‡ छ । संकलित रकमबाट सà¥à¤¥à¤¾à¤¨à¥€à¤¯ आयोजकले आफà¥à¤¨à¥‹ कारà¥à¤¯à¤•à¥à¤°à¤® गरà¥à¤¨ समà¥à¤à¤µ हà¥à¤¨à¥‡à¤›à¤¨à¥ ।
नेपाली सिनेमा कà¥à¤·à¥‡à¤¤à¥à¤°à¤®à¤¾ नायक-नायिका आरà¥à¤¯à¤¨ समà¥à¤¦à¤¾à¤¯à¤¬à¤¾à¤Ÿ र खलपातà¥à¤° मंगोल समà¥à¤¦à¤¾à¤¯à¤¬à¤¾à¤Ÿ बनाउने परमà¥à¤ªà¤°à¤¾à¤—त सोचाई अहिले कम हà¥à¤à¤¦à¥ˆ छ । नेपाल à¤à¤¿à¤¤à¥à¤°à¤•ो कथामा नेपाली सिनेमा निरà¥à¤®à¤¾à¤£ गरà¥à¤¨à¥à¤ªà¤°à¥à¤› । आदिवासी जनजातिको सिनेमा à¤à¤¨à¥‡à¤° टà¥à¤¯à¤¾à¤— लगाउने हो à¤à¤¨à¥‡ समà¥à¤¬à¤¨à¥à¤§à¥€à¤¤ जातिको कथा र संसà¥à¤•ृतिमा नै सिनेमा निरà¥à¤®à¤¾à¤£ हà¥à¤¨à¥à¤ªà¤°à¥à¤› । समà¥à¤¬à¤¨à¥à¤§à¥€à¤¤ जातिको कथामा बनेको उतà¥à¤•ृषà¥à¤Ÿ सिनेमालाई राजà¥à¤¯à¤²à¥‡ संरकà¥à¤·à¤£ र पà¥à¤°à¤µà¤¦à¥à¤°à¥à¤§à¤¨à¤•ो लागि समेत वà¥à¤¯à¤µà¤¸à¥à¤¥à¤¾ मिलाईदिनॠपरà¥à¤› । जातीय संघ-संसà¥à¤¥à¤¾à¤•ो तरà¥à¤«à¤¬à¤¾à¤Ÿ पनि यसपà¥à¤°à¤•ारको सिनेमाहरà¥à¤²à¤¾à¤ˆ सहायता दिइनॠपरà¥à¤› ।
निरà¥à¤¦à¥‡à¤¶à¤• नविन सà¥à¤¬à¥à¤¬à¤¾ à¤à¤¨à¥à¤¨à¥à¤¹à¥à¤¨à¥à¤› - आदिवासी जनजातिको सिनेमा निरà¥à¤®à¤¾à¤£ गरà¥à¤¨ वà¥à¤¯à¤•à¥à¤¤à¤¿ आदिवासी à¤à¤à¤° मातà¥à¤° पà¥à¤—à¥à¤¦à¥ˆà¤¨, सोंच र दृषà¥à¤Ÿà¤¿ पनि आदिवासीको हà¥à¤¨à¥à¤ªà¤°à¥à¤› । अरà¥à¤¥à¤¾à¤¤ मगर सिनेमा निरà¥à¤®à¤¾à¤£ गरà¥à¤¦à¤¾ वà¥à¤¯à¤•à¥à¤¤à¤¿ मगर à¤à¤à¤° मातà¥à¤° हà¥à¤à¤¦à¥ˆà¤¨ रहेछ । सोंच र दृषà¥à¤Ÿà¤¿ पनि मगरकै राखà¥à¤¨à¥à¤ªà¤°à¥à¤¦à¥‹ रहेछ । सिनेमा मगरको à¤à¤¨à¥à¤¨à¥‡ तर यो समाज à¤à¤¿à¤¤à¥à¤°à¤•ो सà¥à¤µà¤¾à¤¸ र सà¥à¤—नà¥à¤§à¤²à¥‡ मगर समाजको वासना र समाजको पà¥à¤°à¤¤à¤¿à¤¨à¤¿à¤§à¤¿à¤¤à¥à¤µ गरà¥à¤¦à¥ˆà¤¨ à¤à¤¨à¥‡ तà¥à¤¯à¥‹ मगर सिनेमा हà¥à¤à¤¦à¥ˆà¤¨ । यसà¥à¤¤à¤¾ सिनेमाको पà¥à¤°à¤¦à¤°à¥à¤¶à¤¨à¤²à¥‡ मगर समाजको पहिचान गराउनॠà¤à¤¨à¥à¤¦à¤¾ समाजलाई विकृत नै चितà¥à¤°à¤£ गरà¥à¤› ।
२१ औं शताबà¥à¤¦à¥€à¤•ो महतà¥à¤µà¤ªà¥‚रà¥à¤£ माधà¥à¤¯à¤® संचार हो । सिनेमा संचारको अà¤à¤¿à¤¨à¥à¤¨ अंग । सिनेमा हामà¥à¤°à¥‹ à¤à¤¾à¤·à¤¾, संसà¥à¤•ार, संसà¥à¤•ृतिको अà¤à¤¿à¤²à¥‡à¤– राखà¥à¤¨à¥‡ महतà¥à¤µà¤ªà¥‚रà¥à¤£ माधà¥à¤¯à¤® पनि हो । २१ औं शताबà¥à¤¦à¥€à¤®à¤¾ हामी पहिचानको लडाई लडà¥à¤¦à¥ˆà¤›à¥Œà¤‚ । पहिचानको लडाईमा– जहाठसूचना, सञà¥à¤šà¤¾à¤°à¤•ो साथसाथै सिनेमा कà¥à¤·à¥‡à¤¤à¥à¤°à¤²à¥‡ समेत महतà¥à¤µà¤ªà¥‚रà¥à¤£ à¤à¥‚मिका खेलà¥à¤¨à¥‡ गरà¥à¤› । सà¤à¥à¤¯à¤¤à¤¾à¤•ो अहिलेको यो लडाईमा पà¥à¤¸à¥à¤¤à¤•, पतà¥à¤°à¤ªà¤¤à¥à¤°à¤¿à¤•ा पà¥à¤°à¤•ाशनको साथै (शà¥à¤°à¤µà¥à¤¯à¤¦à¥ƒà¤¶à¥à¤¯) सिनेमाले पनि à¤à¤¨ आतà¥à¤®à¤¬à¤² पà¥à¤°à¤¦à¤¾à¤¨ गरà¥à¤› । साथै यो कà¥à¤·à¥‡à¤¤à¥à¤°à¤®à¤¾ लागेका वà¥à¤¯à¤•à¥à¤¤à¤¿à¤²à¥‡ समाजमा चलचितà¥à¤°à¤²à¥‡ पारà¥à¤¨à¥‡ पà¥à¤°à¤à¤¾à¤µ र यसको महतà¥à¤µà¤¬à¤¾à¤°à¥‡ अधà¥à¤¯à¤¯à¤¨ गरà¥à¤¦à¥ˆ विशेष सजकता साथ सचेत रहनॠपरà¥à¤› ।
विकसित मà¥à¤²à¥à¤•ले शà¥à¤°à¤µà¥à¤¯à¤¦à¥ƒà¤¶à¥à¤¯à¤•ो माधà¥à¤¯à¤® पà¥à¤°à¤¯à¥‹à¤— गरि à¤à¥–उपगà¥à¤°à¤¹ (सेटेलाईट) पà¥à¤°à¤¯à¥‹à¤— गरà¥à¤¦à¥ˆ अरà¥à¤•ो देशमा बसोबास गरिरहेका जनता समकà¥à¤· आफà¥à¤¨à¥‹ देशको à¤à¤¾à¤·à¤¾, संसà¥à¤•ृति, संसà¥à¤•ारलाई देखाउने, सिकाउने तथा पà¥à¤°à¤µà¤°à¥à¤¦à¥à¤§à¤¨ गरà¥à¤¨à¥‡ सजिलो माधà¥à¤¯à¤® बनाई रहेका छनॠ। यसैले शà¥à¤°à¤µà¥à¤¯à¤¦à¥ƒà¤¶à¥à¤¯ माधà¥à¤¯à¤® विकसित देशको लागि राजनीति पनि हो । यसपà¥à¤°à¤•ारको राजनीतिबाट à¤à¤‰à¤Ÿà¤¾ देशले अरà¥à¤•ो देशलाई à¤à¥Œà¤¤à¤¿à¤• रà¥à¤ªà¤®à¤¾ (सिमाना) जितिरहनॠपरà¥à¤¦à¥ˆà¤¨ । यसà¥à¤¤à¤¾ सिनेमालाई समà¥à¤¬à¤¨à¥à¤§à¥€à¤¤ देशले मनोरञà¥à¤œà¤¨ कर छà¥à¤Ÿà¤•ो वà¥à¤¯à¤µà¤¸à¥à¤¥à¤¾ गरि बिशेष पà¥à¤°à¤¾à¤¥à¤®à¤¿à¤•तामा राखेर सहयोग गरेको हà¥à¤¨à¥à¤› । जसको पà¥à¤°à¤¸à¤¾à¤°à¤£ देश-विदेशसमà¥à¤® हà¥à¤¨à¥à¤› । यसपà¥à¤°à¤•ारको सिनेमाले देशको à¤à¤¾à¤·à¤¾, संसà¥à¤•ार, संसà¥à¤•ृतिलाई अनà¥à¤¯ देशमा समेत पà¥à¤°à¤šà¤¾à¤° गरà¥à¤› ।
आफà¥à¤¨à¥‹ संसà¥à¤•ृति, परमà¥à¤ªà¤°à¤¾ र à¤à¤¾à¤·à¤¾à¤¹à¤°à¥‚को संरकà¥à¤·à¤£ र संवरà¥à¤¦à¥à¤§à¤¨ सिनेमाले महतà¥à¤µà¤ªà¥‚रà¥à¤£ à¤à¥‚मिका निरà¥à¤µà¤¾à¤¹ गरà¥à¤› । जबसमà¥à¤® कà¥à¤¨à¥ˆ जातिको à¤à¤¾à¤·à¤¾, साहितà¥à¤¯, संसà¥à¤•ृतिको खोज, अनà¥à¤¸à¤¨à¥à¤§à¤¾à¤¨ गरà¥à¤¦à¥ˆ पà¥à¤°à¤°à¥à¤µà¤¦à¥à¤§à¤¨ र पà¥à¤°à¤šà¤¾à¤° गरà¥à¤¨ सकिनà¥à¤¨ तबसमà¥à¤® ती जातिको असà¥à¤¤à¤¿à¤¤à¥à¤µ पहिचान हà¥à¤¨ सकà¥à¤¦à¥ˆà¤¨ ।
संचारको कà¥à¤·à¥‡à¤¤à¥à¤°à¤®à¤¾ सिनेमाको बेगà¥à¤²à¥ˆ महतà¥à¤µ रहेको छ । तर नेपालमा à¤à¤•ल जाति, à¤à¤•ल धरà¥à¤®, à¤à¤•ल संसà¥à¤•ृति हावी à¤à¤à¤° निरà¥à¤®à¤¾à¤£ गरिà¤à¤•ा सिनेमाहरॠछनॠ। à¤à¤•ल जाति, à¤à¤•ल धरà¥à¤®, à¤à¤•ल संसà¥à¤•ृति à¤à¤à¤•ा वà¥à¤¯à¤•à¥à¤¤à¤¿à¤¹à¤°à¥à¤•ै संलगà¥à¤¨à¤¤à¤¾ रहेको कारण बहà¥à¤² संसà¥à¤•ृति-संसà¥à¤•ार/परमà¥à¤ªà¤°à¤¾ र धेरै जातजातिको विषयमा मौलिक नेपाली सिनेमाहरॠà¤à¤•दम कम निरà¥à¤®à¤¾à¤£ à¤à¤à¤•ा छनॠ।
आदिवासी जनजाति समाजà¤à¤¿à¤¤à¥à¤° २०४४ सालमा नेपाल à¤à¤¾à¤·à¤¾à¤•ो सिनेमा शिलà¥, थारॠà¤à¤¾à¤·à¤¾à¤®à¤¾ करम र लिमà¥à¤¬à¥ जातिबाट तरेवा टेलिचलचितà¥à¤°/सिनेमा निरà¥à¤®à¤¾à¤£ गरेर पà¥à¤°à¤¸à¤¾à¤°à¤£/पà¥à¤°à¤¦à¤°à¥à¤¶à¤¨ à¤à¤ पशà¥à¤šà¤¾à¤¤ मगर à¤à¤¾à¤·à¤¾à¤®à¤¾ आफà¥à¤¨à¥‹ समाजको विषयमा टेलिचलचितà¥à¤° बनाउन यà¥à¤µà¤°à¤¾à¤œ मासà¥à¤•ी राना मगर, तरेवामा संलगà¥à¤¨ à¤à¤à¤•ा राज थापा काउचा मगर र संजोग लाफा मगरहरॠसकà¥à¤°à¤¿à¤¯ à¤à¤ । सोही अनà¥à¤°à¥à¤ª २०५१ सालमा बाहà¥à¤° मगरात मगर à¤à¤¾à¤·à¤¾ (ढà¥à¤Ÿ) मा लङà¥à¤˜à¤¨ सिनेमा निरà¥à¤®à¤¾à¤£ र पà¥à¤°à¤¦à¤°à¥à¤¶à¤¨ गरि मगर चलचितà¥à¤°à¤•ो इतिहासको सà¥à¤°à¥‚वात à¤à¤¯à¥‹ । जसलाई हिमालयन कलà¥à¤šà¤° मà¥à¤à¤¿à¤œà¤•ो बà¥à¤¯à¤¾à¤¨à¤°à¤®à¤¾ डि.बी.पà¥à¤²à¤¾à¤®à¥€ मगरले लगानी गरà¥à¤¨à¥ à¤à¤à¤•ो थियो । पहिलो मगर सिनेमामा नायक राज थापा काउचा मगर र नायिका तारा (टà¥à¤—ा) थापा मगरले अà¤à¤¿à¤¨à¤¯ गरेका थिठ।
मगर सिनेमा कमै मातà¥à¤° बनेको छ । बनेका सिनेमालाई पनि कà¥à¤¯à¤¾à¤°à¤¾à¤à¤¾à¤¨ र नà¥à¤®à¤¾à¤«à¥à¤™à¤¸à¤à¤— तà¥à¤²à¤¨à¤¾ गरिनà¥à¤› । हामी मगर सिनेमा नै हेरेको हà¥à¤à¤¦à¥ˆà¤¨à¥Œà¤‚ । तर, सिनेमाको समीकà¥à¤·à¤¾ गरिदिनà¥à¤›à¥Œà¤‚ । खरà¥à¤¬à¥Œà¤‚ लगानी à¤à¤à¤•ो सिनेमासà¤à¤— केबल केही लाखमा बनेको सिनेमासà¤à¤— हामी दाजिनà¥à¤›à¥Œà¤‚ं । हिनà¥à¤¦à¥€ र अंगà¥à¤°à¥‡à¤œà¥€ सिनेमाको पà¥à¤°à¤µà¤¿à¤§à¤¿ मगर सिनेमामा खोजेर पाइदैन ।
कारण जसरी नेपाली सिनेमाको बजार कम छ । अहिलेको सनà¥à¤¦à¤°à¥à¤à¤®à¤¾ आदिवासी जनजाति लगायत मगर सिनेमाको बजार पनि à¤à¤•दम कम छ । यसैले मगरले नै मगर चलचितà¥à¤°à¤²à¤¾à¤ˆ खोजेर या बिशेष पà¥à¤°à¤°à¥à¤¦à¤¶à¤¨ गरà¥à¤¨ पहल गरेर ठाउठठाउà¤à¤®à¤¾ यसको बजार बिसà¥à¤¤à¤¾à¤° गरà¥à¤¨ मगर संघ संसà¥à¤¥à¤¾à¤¹à¤°à¥‚ लगायत चलचितà¥à¤°à¤•रà¥à¤®à¥€ सà¥à¤µà¤¯à¤®à¤²à¥‡ सिनेमा पà¥à¤°à¤¦à¤°à¥à¤¶à¤¨ गरà¥à¤¦à¥ˆ मगर सिनेमा हेरà¥à¤¨à¥‡ संसà¥à¤•ृतिको विकास गराउनॠपरà¥à¤› । सिनेमाले à¤à¤¾à¤·à¤¾ सिकाउà¤à¤› à¤à¤¨à¥‡ à¤à¤• ठाउà¤à¤•ो संसà¥à¤•ृति, रहनसहन अरà¥à¤•ो ठाउà¤à¤®à¤¾ देखाउà¤à¤› पनि ।
केबल सिनेमा मगरपनमा निरà¥à¤®à¤¾à¤£ à¤à¤à¤•ो हà¥à¤¨ आवशà¥à¤¯à¤• छ । मगर सिनेमा निरà¥à¤®à¤¾à¤£ गरà¥à¤¨à¥‡ वà¥à¤¯à¤•à¥à¤¤à¤¿à¤¹à¤°à¥‚ हिनà¥à¤¦à¥€ र नेपाली सिनेमाबाट पà¥à¤°à¤à¤¾à¤µà¤¿à¤¤ नà¤à¤ˆà¤•न शà¥à¤¦à¥à¤§ मगर à¤à¤¾à¤µà¤¨à¤¾ समेटेर मौलिक मगर सिनेमा निरà¥à¤®à¤¾à¤£à¤®à¤¾ संलगà¥à¤¨ रहनॠपरà¥à¤› । यसà¥à¤¤à¥‹ सिनेमालाई मगरले अठचाà¤à¤¸à¥‹ देखाà¤à¤° पà¥à¤°à¤¦à¤°à¥à¤¶à¤¨ गरिदिने पहल र सहयोग गरिदिनॠपरà¥à¤› । यसले केही दिà¤à¤° केही लिनà¥à¤› पनि ।
यसो गरेमा निरà¥à¤®à¤¾à¤¤à¤¾ र सà¥à¤¥à¤¾à¤¨à¥€à¤¯ आयोजक दà¥à¤µà¥ˆà¤²à¤¾à¤ˆ नाफा नै छ । यसरी निरà¥à¤®à¤¾à¤¤à¤¾à¤²à¥‡ लगानी उठाउन समà¥à¤à¤µ à¤à¤¯à¥‹ à¤à¤¨à¥‡ अरà¥à¤•ो सिनेमा निरà¥à¤®à¤¾à¤£ पà¥à¤°à¤•à¥à¤°à¤¿à¤¯à¤¾à¤®à¤¾ ऊ लागà¥à¤¨à¥‡ छ । संकलित रकमबाट सà¥à¤¥à¤¾à¤¨à¥€à¤¯ आयोजकले आफà¥à¤¨à¥‹ कारà¥à¤¯à¤•à¥à¤°à¤® गरà¥à¤¨ समà¥à¤à¤µ हà¥à¤¨à¥‡à¤›à¤¨à¥ ।
अहिले समà¥à¤® पà¥à¤°à¤°à¥à¤¦à¤¶à¤¨ आà¤à¤•ा मगर सिनेमाहरू साà¤à¤¸à¥à¤•ृतिक रूपमा मातà¥à¤° सिमित छ । तर नेपालमा मगरको इतिहास वृहत छ । मगरका पूरà¥à¤–ाहरू देशको सिमाना सà¥à¤°à¤•à¥à¤·à¤¾à¤°à¥à¤¥ नेपालको हरेक सà¥à¤¥à¤¾à¤¨à¤®à¤¾ लडाई लडेका छनॠ। अंगà¥à¤°à¥‡à¤œà¤¸à¤à¤— लडेका छनॠ। वीर गोरखाली बनेर पहिलो र दोशà¥à¤°à¥‹ विशà¥à¤µ यà¥à¤¦à¥à¤§ लडेका छनॠ। à¤à¤¾à¤°à¤¤à¤•ो तरà¥à¤«à¤¦à¥‡à¤–ि विà¤à¤¿à¤¨à¥à¤¨ सà¥à¤¥à¤¾à¤¨à¤®à¤¾ लडाई लडेका छनॠ। जंगबहादà¥à¤°à¤•ो विरà¥à¤¦à¥à¤§ आवाज उठाउà¤à¤¦à¤¾ लखन थापा मगर नेपालको पà¥à¤°à¤¥à¤® शहीद à¤à¤ ।
नेपालको हरेक परिवरà¥à¤¤à¤¨à¤¹à¤°à¥à¤®à¤¾ मगरको पसीना, रगत बगेको छ । à¤à¤¾à¤·à¤¾ बोलà¥à¤¨ नदिने कारबाहीमा परेका छनॠ। मगर– धरà¥à¤® परिवरà¥à¤¤à¤¨à¤•ो मिचाईमा परे । मगरहरॠसाà¤à¤¸à¥à¤•ृतिक विचलनमा पनि परे । मगरलाई– धेरै थिचोमिचोमा पारेको छ– राजà¥à¤¯à¤¸à¤¤à¥à¤¤à¤¾à¤²à¥‡ । मगर सिनेमामा तà¥à¤¯à¥‹ थिचोमिचोको कथा आउनॠपरà¥à¤› । मगर सिनेमामा साà¤à¤¸à¥à¤•ृतिक, धारà¥à¤®à¤¿à¤•, राजनैतिक थिचोमिचोको गनà¥à¤§ आउनॠपरà¥à¤› । असल साहितà¥à¤¯ लेखन à¤à¤à¤®à¤¾ असल सिनेमा बनà¥à¤¨à¥‡ à¤à¤à¤•ो कारण अब मगर साहितà¥à¤¯à¤•ारले मगरको उतà¥à¤•ृषà¥à¤Ÿ साहितà¥à¤¯ लेखन गरà¥à¤¨ पनि धà¥à¤¯à¤¾à¤¨ दिन आवशà¥à¤¯à¤• छ ।
पà¥à¤°à¥à¤µ मेचीदेखि पशà¥à¤šà¤¿à¤® महाकालीसमà¥à¤® फैलिà¤à¤° बसेका मगर जाति, अठविदेशमा विà¤à¤¿à¤¨à¥à¤¨ सà¥à¤¥à¤¾à¤¨à¤®à¤¾ मगरको जातीय संगठन बिसà¥à¤¤à¤¾à¤° छनॠ। नेपाल मगर संघ केनà¥à¤¦à¥à¤°à¥€à¤¯ समितिको पारित निरà¥à¤£à¤¯à¤•ो अनà¥à¤¸à¤°à¤£ साथ देश र विदेशमा गठन à¤à¤à¤•ा संघ-संसà¥à¤¥à¤¾ मारà¥à¤«à¤¤ निरà¥à¤®à¤¾à¤£ à¤à¤à¤•ा मगर चलचितà¥à¤°à¤¹à¤°à¥ पà¥à¤°à¤¦à¤°à¥à¤¶à¤¨ गरà¥à¤¨à¥‡ पहल मातà¥à¤° à¤à¤ˆ दिà¤à¤®à¤¾ मगर चलचितà¥à¤°à¤•ो बजार राषà¥à¤Ÿà¥à¤°à¤¿à¤¯ सà¥à¤¤à¤°à¤¸à¤®à¥à¤® मातà¥à¤° होइन अनà¥à¤¤à¤°à¤¾à¤·à¥à¤Ÿà¥à¤°à¤¿à¤¯ सà¥à¤¤à¤°à¤¸à¤®à¥à¤® पनि छ ।
नेपाल मगर संघ ६८ जिलà¥à¤²à¤¾à¤®à¤¾ गठन à¤à¤à¤•ो छ । नेपाल मगर महिला संघ, नेपाल मगर विदà¥à¤¯à¤¾à¤°à¥à¤¥à¥€ संघ पनि नेपालको विà¤à¤¿à¤¨à¥à¤¨ जिलà¥à¤²à¤¾ र कà¥à¤¯à¤¾à¤®à¥à¤ªà¤¸à¤®à¤¾ गठन à¤à¤à¤•ो छ । मगरको संगठन विसà¥à¤¤à¤¾à¤° à¤à¤à¤•ा जिलà¥à¤²à¤¾à¤®à¤¾ सिनेमा पà¥à¤°à¤¦à¤°à¥à¤¶à¤¨ गरà¥à¤¨à¥‡ पहल हà¥à¤¨à¥‡ हो à¤à¤¨à¥‡ जताततै समà¥à¤à¤µ छ । पà¥à¤°à¤¦à¤°à¥à¤¶à¤¨ गरà¥à¤¨à¥‡ कà¥à¤°à¤®à¤®à¤¾ खरà¥à¤š कटाà¤à¤° à¥à¥¦ पà¥à¤°à¤¤à¤¿à¤¶à¤¤ निरà¥à¤®à¤¾à¤¤à¤¾à¤²à¤¾à¤ˆ र ३० पà¥à¤°à¤¤à¤¿à¤¶à¤¤ सà¥à¤¥à¤¾à¤¨à¥€à¤¯ आयोजकले नाफा राखà¥à¤¨à¥‡ वà¥à¤¯à¤µà¤¸à¥à¤¥à¤¾ रहेको छ ।
यसो गरेमा निरà¥à¤®à¤¾à¤¤à¤¾ र सà¥à¤¥à¤¾à¤¨à¥€à¤¯ आयोजक दà¥à¤µà¥ˆà¤²à¤¾à¤ˆ नाफा नै छ । यसरी निरà¥à¤®à¤¾à¤¤à¤¾à¤²à¥‡ लगानी उठाउन समà¥à¤à¤µ à¤à¤¯à¥‹ à¤à¤¨à¥‡ अरà¥à¤•ो सिनेमा निरà¥à¤®à¤¾à¤£ पà¥à¤°à¤•à¥à¤°à¤¿à¤¯à¤¾à¤®à¤¾ ऊ लागà¥à¤¨à¥‡ छ । संकलित रकमबाट सà¥à¤¥à¤¾à¤¨à¥€à¤¯ आयोजकले आफà¥à¤¨à¥‹ कारà¥à¤¯à¤•à¥à¤°à¤® गरà¥à¤¨ समà¥à¤à¤µ हà¥à¤¨à¥‡à¤›à¤¨à¥ ।
मगर चलचितà¥à¤° जोगाउन हामी मगर नै कसà¥à¤¸à¤¿à¤¨à¥ बाहेक अरà¥à¤•ो विकलà¥à¤ª छैन । मगर चलचितà¥à¤°à¤•रà¥à¤®à¥€ संघले मगर चलचितà¥à¤°à¤®à¤¾ लागेका वà¥à¤¯à¤•à¥à¤¤à¤¿à¤¹à¤°à¥à¤²à¤¾à¤ˆ अठसंगठित गरà¥à¤¨à¥‡ । नेपालमा बसेर यसै कà¥à¤·à¥‡à¤¤à¥à¤°à¤®à¤¾ केही गरà¥à¤¨ सकिनà¥à¤› à¤à¤¨à¥à¤¨à¥‡ à¤à¤¾à¤µà¤¨à¤¾ जागृत गराउन सकà¥à¤¨à¥à¤ªà¤°à¥à¤› । चलचितà¥à¤°à¤•रà¥à¤®à¥€à¤•ो कà¥à¤¸à¤²à¤¤à¤¾ अनà¥à¤¸à¤¾à¤° बनà¥à¤¨ मगर चलचितà¥à¤°à¤¹à¤°à¥à¤®à¤¾ आवदà¥à¤§à¤¤à¤¾ गराउन पहल गरà¥à¤¨à¥‡ साथै विà¤à¤¿à¤¨à¥à¤¨ समयमा फिलà¥à¤® मेकिङ वरà¥à¤•सप, समà¥à¤ªà¤¾à¤¦à¤¨, अà¤à¤¿à¤¨à¤¯ तालिम दिà¤à¤° उनीहरà¥à¤•ो कौशलतालाई माà¤à¥à¤¨à¥‡ काम गरà¥à¤¨à¥à¤ªà¤°à¥à¤› ।
तब मातà¥à¤° मगर फिलà¥à¤® जोगिने छ । मगरफिलà¥à¤®à¤•रà¥à¤®à¥€ जोगिने छनॠ। अरà¥, रामà¥à¤°à¤¾ फिलà¥à¤® बनाउने छनॠ।